●Autispec forum ●Autispec chat ●Autispec database ●Autispec weblog
Beelddenken Beelddenken is een theorie over menselijke cognitie. Volgens deze theorie zouden zogenaamde beelddenkers een fundamenteel andere cognitieve stijl hebben dan normale talige denkers. Beelddenkers denken, zoals het woord al zegt, in beelden en dit brengt, volgens de aanhangers van de theorie, een coherent complex van gevolgen met zich mee. Definitie. Er wordt nog volop gedebatteerd over de vraag wat een beelddenker nu in feite zou zijn of doen. In Nederland heeft de Maria J. Krabbe Stichting Beelddenken hier al wel enig onderzoek naar gedaan. Onderzoekers van deze stichting hebben een methode bedacht om beelddenkende kinderen op te sporen. Die methode, die ze het "wereldspel" noemen, berust erop dat beelddenkende kinderen in staat zijn een mentaal beeld op te slaan van een dorp dat ze met houten blokken en ander speelgoed hebben gebouwd. Als ze later gevraagd wordt om datzelfde dorp identiek weer op te bouwen, slagen ze daar zeer veel beter in dan zogenaamde niet-beelddenkende kinderen. Symptomen. Symptomen die beelddenkers vaak zouden vertonen zijn:
●Problemen bij het onthouden van (voor hun) abstracte letterketens, zoals namen. Van het 'abstracte' kan geen beeld gevormd worden. ●Problemen bij het uitleggen van door hun bedachte concepten. De uitleg is dan meestal een beperkte verwoording van denkbeelden. Meestal wordt vanuit 'grote lijnen' gedacht. ●Het schrijven van teksten in een zeer kronkelige stijl. Doordat woorden moeilijk samenhang vinden, zijn zinnen lostaand en zonder verband. ●De natuurlijke aanleg om gelezen zinnen 'in één keer in zich op te nemen' in plaats van zinnen woord voor woord te lezen (snellezen). Maar als hen wordt gevraagd voor te lezen dan lezen ze vaak iets anders dan wat er letterlijk staat. De beelden die door bepaalde zinnen opgeroepen worden, zijn al aanwezig bij bepaalde woordcombinaties. ●Het vermogen om moeiteloos de locaties en relatieve posities te onthouden van objecten die ze ergens geplaatst hebben. Het 'fotografisch kortetermijngeheugen' kan eerdere situaties en momenten bijna exact herinneren. ●Het vermogen om schijnbaar intuïtief conclusies te trekken die met normaal lineair denken erg moeilijk te bereiken zijn. De intuïtie wordt opgebouwd naar eerdere conclusiegerichte gedachtegangen.
Niet-lineair denken. Veel meer dan 'taaldenkers' zouden beelddenkers op een intuïtieve manier tot een conclusie komen. Zij zouden niet met behulp van taal redeneren, maar door met logische/grafische symbolen op een non-lineaire manier te manipuleren. Zij zouden het antwoord op een probleem "voor zich zien". Het nadrukkelijkst aanwezig zouden beelddenkers zijn in de moderne beeldende kunst en aanverwante beroepsgroepen waar nauwelijks een ander medium geldt dan het visuele; dyslexie komt in deze richtingen echter ook relatief vaak voor. Je zou kunnen stellen dat beelddenkers mensen zijn met visie.
Onvermogens. In de praktijk worstelen vermeende beelddenkers ook vaak met hun onvermogens. Doordat ze leven in een wereld waarin de meeste mensen primair 'taaldenkers' zijn, wordt ook van hen verwacht dat ze een zekere competentie in het denken in taal hebben. Daarbij geeft het onthouden van weinig-voorkomende woorden, zoals de namen van mensen, hen vaak problemen. Kinderen die beelddenkers zouden zijn hebben dan ook extra hulp nodig om te leren lezen als een taaldenker.
Dyslexie. Psychologen stellen voor vermeende beelddenkers vaak de diagnose dyslexie. Veel beelddenkers zouden inderdaad moeite hebben met leren lezen, maar niet alle zogenaamde beelddenkers lijden aan de symptomen die normaal geassocieerd worden met dyslexie. Zo denken bijvoorbeeld ook sommige autisten in beelden (zie Syndroom van Asperger). Literatuur over beelddenken. Het boek The Gift of Dyslexia door Ronald D. Davis en Eldon M.Braun beschrijft de relatie tussen beelddenken en dyslexie. Een ander boek, Thinking in Pictures, van Temple Grandin, focust op het beelddenken van autisten.
In Nederland is betrekkelijk weinig literatuur uitgekomen over dit fenomeen, al is er wel het leuke kinderboekje "Ben jij een beelddenker?" verschenen. Dit is een herdruk van een ballonstripverhaal van Marten Toonder, "Tom Poes en de Waggelgedachten", waarin Wammes Waggel als beelddenker zeer plastisch het verschil uitdrukt tussen een beeld- en een taaldenker. Beelddenken kritisch bekeken. In 2000 is in De Psycholoog het artikel Beelddenken kritisch bekeken van de auteurs N. van Woerden en R. Wiers gepubliceerd (nummer 9 pagina 371). De Psycholoog is het vaktijdschrift van het Nederlands Instituut van Psychologen. In dit artikel is de wetenschappelijke onderbouwing van de theorie van het beelddenken kritisch tegen het licht gehouden.
De auteurs kwamen tot de volgende conclusie: We kunnen stellen dat er weinig reden is om aan te nemen dat beelddenken een verklaring kan vormen voor taal- en leerproblemen van kinderen met een normale intelligentie. Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt de meeste assumpties waarop de theorie van het beelddenken is gebaseerd, niet of nauwelijks. Ook zijn er geen aanwijzingen gevonden voor de validiteit en betrouwbaarheid van het Wereldspel, de test die centraal staat bij het stellen van de diagnose beelddenken. Ten slotte mag niet onvermeld blijven dat de effectiviteit van de voorgestelde interventies onbekend is.
Er zijn bepaalde punten in de theorie van het beelddenken die zeker aandacht verdienen. Zoals het onderkennen van de verschillen tussen kinderen in de manier waarop zij informatie verwerken (cognitieve stijl). Hiermee zou wellicht in de toekomst rekening gehouden kunnen worden in het onderwijs, mits dit wordt gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. De theorie van het beelddenken voldoet echter niet aan deze eis. Desondanks is het begrip in korte tijd zeer populair geworden in de onderwijswereld, waarbij de media een belangrijke rol hebben gespeeld. Het gevaar dreigt dat veel ouders mogelijk op een verkeerd spoor worden gezet wat betreft de verklaring voor en de behandeling van de leerproblemen van hun kind.
Contact:Webmaster Bron: Wikipedia Last updated: 05-03-2006