●Autispec forum ●Autispec chat ●Autispec database ●Autispec weblog
Schizofrenie. Schizofrenie (gespleten geest; σχίζω schizo, φρενός phrenos) is een psychische aandoening die in verschillende vormen en gradaties voorkomt. Een belangrijk kenmerk is dat er tijdens het verloop van de ziekte minimaal eenmaal een psychotische episode is opgetreden. Doorgaans komen deze episoden vaker voor. Ze gaan gepaard met een afwijkende beleving van de werkelijkheid, resulterend in onlogische gedachtpatronen, wanen, hallucinaties en in variërende mate emotionele, denk- en gedragsstoornissen. Vroeger werd voor deze aandoening ook de term dementia praecox (=dementie op jonge leeftijd) gebruikt. Inmiddels werd de terminologie verfijnd.
Schizofrenie wordt vaak verward met meervoudige persoonlijkheidsstoornis. De gespletenheid bij schizofrenie uit zich niet, zoals vaak wordt gedacht, in een meervoudige persoonlijkheid, waarbij de samenhang in het denken, tussen waarneming en gedachten en tussen emoties en gedachten in ernstige mate is afgenomen, althans voor anderen minder goed invoelbaar is. De ziekte komt bij ongeveer 1 procent van de bevolking voor in alle culturen en openbaart zich vaak tijdens de puberteit, of in de vroege adolescentie.
De oorzaak is niet bekend en is onderwerp geweest van vele speculaties. Vrij algemeen wordt tegenwoordig verondersteld dat het een hersenziekte is op basis van een lichamelijke afwijking in de hersenen. Erfelijkheid speelt een belangrijke maar niet uitsluitende rol. Mogelijk bestaat er een genetische verwantschap tussen schizofrenie en de schizotypische persoonlijkheidsstoornis.
Onbehandeld is het een ernstige ziekte die tot veel lijden (bij patiënt en omgeving) en invaliditeit aanleiding geeft. Symptomen en medicatie. Zieken lijden onder negatieve en positieve symptomen. Zoals in de wiskunde duidt positief op de aanwezigheid van iets, negatief op de afwezigheid.
Er bestaan geneesmiddelen die de positieve symptomen (vooral hallucinaties en denkstoornissen) vrij goed onderdrukken, ten koste van een duidelijke vervlakking van het emotionele leven. Doordat prikkels, verbale en non-verbale signalen uit de omgeving, door anti-psychotica (medicatie) enigszins gedempt worden, worden gebeurtenissen vaak minder intens beleefd. Zowel prettige als onprettige gebeurtenissen maken minder "indruk". Doel van de neuroleptica (= anti-psychotica) heeft hiermee te maken: het afremmen van de stroom prikkels. Een verlaging hiervan zorgt voor een zekere rust, waardoor de kans op hallucinaties en wanen vermindert. Met recht kan daarom gezegd worden dat de medicatie een gewenste en ongewenste kant hebben.
Het verminderen van prikkels kan uiteraard ook bewerkstelligd worden door in een prikkelarme omgeving te vertoeven. In concreto: vermijden van drukke winkels, verjaardagsfeestjes, telefoon, televisie e.d.
Zgn. negatieve symptomen van de ziekte zijn met name affectvervlakking, verlies concentratievermogen en initiatiefverlies.
Er bestaan tamelijk veel anti-psychotica. Het verschilt van persoon tot persoon welk middel werkt. De chemie in de hersenen is bij iedereen verschillend, waardoor het vaak een kwestie van proberen is welk middel bij een bepaald persoon nuttig kan zijn. Prognose. Kenmerkend aan schizofrenie is dat het een progressief proces is waarbij episodes met positieve symptomen elkaar opvolgen, waarbij hoe meer dergelijke episodes worden doorgemaakt des te meer negatieve symptomen bepalend worden voor het welzijn van de patiënt. M.a.w. hoe meer psychotische episodes de patiënt doormaakt, hoe ernstiger de affectieve vervlakking wordt.
De prognose voor deze aandoening is vrij negatief, de klok kan niet worden teruggedraaid, wat wel mogelijk is, is de psychotische episodes zoveel mogelijk te beperken in frequentie, duur en intensiteit. Dit gebeurt d.m.v. aangepaste medicatie. Op die manier kan de schade worden beperkt. De kwetsbaarheid blijft echter en de eventuele opgelopen schade in de vorm van negatieve symptomen kan niet worden hersteld. Vormen van schizofrenie. ●Catatoon: motorische inactiviteit of juist overdreven activiteit, halsstarrig gedrag, imitatiegedrag. ●Gedesorganiseerd (hebefrenie): gedesorganiseerd en primitief gedrag en taalgebruik, soms afwijkingen van het affect. ●Paranoïde: spanning, achterdocht, vijandigheid. Affectief en cognitief functioneren blijft meestal intact. ●Ongedifferentieerd: er is voldaan aan de hoofdcriteria, maar deze zijn niet catatoon, paranoïde of gedesorganiseerd van aard. ●Restgroep: geen op de voorgrond tredende wanen, hallucinaties of afwijkend gedrag, maar bijvoorbeeld wel vreemde overtuigingen of afwijkende zintuiglijke waarnemingen.
Enkele voorbeelden van symptomen. Enkele voorbeelden van symptomen die zich kunnen voordoen tijdens het dagelijks leven. ●Op een voor de ander onbegrijpelijke manier angstig of in de war zijn. ●Er niet in slagen om in werk, studie of hobby te presteren wat er normaal gesproken van hem of haar verwacht kan worden. ●Het op een vreemde manier praten, soms met nieuwe, zelfverzonnen woorden. ●Beweren te praten met en luisteren naar denkbeeldige, voor anderen niet werkelijk aanwezige personen. ●Verhalen ophangen over complotten of geheime organisaties en daarin soms het eigen gezin of de partner betrekken. ●Vreemd lopen of bewegen, op een dergelijke manier dat anderen zich er ongemakkelijk bij voelen. ●Mensen in de omgeving afschrikken of irriteren door de manier waarop hij of zij zichzelf verwaarloost. ●Onvoorspelbare woede-uitbarstingen hebben. ●De hele dag in bed liggen, maar ‘s nachts door het huis spoken of in de stad ronddwalen. ●Geen vrienden maken of hooguit korte oppervlakkige contacten hebben ●Zeggen iemand anders te zijn. ●Zeggen dat anderen gedachten uit zijn/haar hoofd kunnen lezen of er juist gedachten inbrengen. ●Onzeker zijn. ●Gebrek aan concentratie, niet (fulltime) kunnen werken. ●Veel slaap hebben, of juist slapeloosheid. ●Het idee hebben dat anderen niet te vertrouwen zijn. ●Emotioneel erg gevoelig zijn. ●Veel moeite hebben om zich te verzorgen; zichzelf verwaarlozen.
Enkele symptomen die zich kunnen voordoen tijdens een psychose of waan. ●Denken achtervolgd te worden. ●Denken groot en machtig te zijn (bv Jezus of een president) en denken dat je een belangrijke rol te vervullen hebt in de wereld. ●Stemmen horen die opdrachten geven of commentaar geven op je gedrag. ●Denken dat er een complot tegen je bestaat. ●Vreemde dingen zien; bv reeds overleden mensen of vrienden die er eigenlijk niet zijn. ●Een rottingsgeur of gaslucht ruiken, terwijl deze er niet zijn. ●Allerlei vreemde dingen in of aan je lichaam voelen. ●Denken dat je omgeving, bijvoorbeeld de televisie, je bestraalt.
Hulp. Vaak gehoorde opmerkingen over deze zieken zijn: "Zij zijn zo moeilijk te bereiken en staan zover van mij af dat ik het gevoel heb hen kwijt te zijn." "Wat ik ook doe, het is net of er een muur tussen ons staat waar niet door te komen is." Beide opmerkingen geven eigenlijk heel juist aan wat er aan de hand is. Doordat zij zo overhoop liggen met hun gevoelens en gedachten trekken zij als het ware een "muur" om zich op om zich te beschermen om zo nog enige greep op zichzelf te houden. Daardoor wordt hun isolement steeds groter en is er haast niet meer "bij hen te komen". Door dit proces wordt het begrijpen van het gedrag van hen steeds moeilijker. Dit wordt nog versterkt omdat zij door wanen, hallucinaties en affectieve symptomen dingen gaat doen die moeilijk aanvaardbaar zijn. Door de begrijpelijke wil hen te helpen ontstaat vaak een neiging om steeds maar weer en met een toenemend appèl te proberen met hen in contact te komen om maar door die "muur" heen te komen. Dat is, hoe goed ook bedoeld, ondoelmatig en werkt zelfs averechts. Deze directe wijze van benadering die een beroep doet op het innerlijk van hen kunnen zij niet beantwoorden. Niet omdat zij niet willen, maar omdat zij door hun innerlijke ontreddering niet weten hoe zij dat moeten doen en zich vervolgens bedreigd zullen gaan voelen. Met als uiteindelijk gevolg dat zij hun "muur" nog meer gaan optrekken. Alternatieve benaderingen. In de antipsychiatrie en bij bepaalde cliëntenorganisaties bestaat verzet tegen de visie dat schizofrenie een psychische aandoening is, of tegen de visie dat de aandoening behandeld zou moeten worden.
Contact:Webmaster Bron: Wikipedia Last updated: 04-03-2006