●Autispec forum    ●Autispec chat    ●Autispec database    ●Autispec weblog

Verstandelijke handicap
Mentale retardatie (letterlijk geestelijke vertraging) of intellectuele stoornis is een naam voor een ontwikkelingsstoornis waarbij de verstandelijke vermogens zich niet met de normale snelheid ontwikkelen en meestal ook nooit een normaal niveau bereiken. De persoon heeft door het cognitief tekort moeite om volledig te functioneren, in vergelijking met leeftijdgenoten. Daarom wordt wel gesproken van een verstandelijke handicap. De term geestelijk gehandicapt werd ook gebruikt.

Als de symptomen ontstaan na het achttiende levensjaar, spreekt men van dementie.

Oorzaak.
Er kunnen vele oorzaken bestaan, waarvan een belangrijk deel nog niet is opgehelderd. Oorzaken kunnen o.a. erfelijk, aangeboren, traumatisch of metabool zijn. Behandeling is meestal niet mogelijk, doch aangepast onderwijs (speciaal onderwijs - Ndl, of buitengewoon onderwijs - Vl) is aangewezen om het maximaal haalbare niveau trachten te bereiken. Bij dementie is leeftijd vaak de oorzaak, bij dementia praecox vaak alcohol.

Vormen.
Retardatie kan 'lacunair' of 'globaal' zijn, het is mogelijk dat de persoon op bepaalde gebieden beter functioneert dan op andere. Meest voorkomende oorzaak is een zuurstof tekort tijdens of na de geboorte. Verder kan meningitis in de jonge jaren een oorzaak zijn of zuurstof te kort bij een bijna verdrinking of b.v. bij een zware astma aanval. Een algemeen bekend verschijnsel is het Down Syndroom, de oorzaak daarvan is een chromosoom te veel (trisomie 21). Verder is er een zeer groot aantal genetisch bepaalde aandoeningen die gepaard gaan met mentale retardatie maar die ieder afzonderlijk zeldzaam zijn.

Zelfredzaamheid.
In de praktijk is het vooral belangrijk of iemand voor zichzelf kan zorgen, eventueel onder begeleiding en toezicht, zelfstandig of in een woongroep kan wonen. Een woongroep is een groep licht tot matig verstandelijk gehandicapten die samenwonen onder begeleiding. Zie ook Ondersteunende begeleiding.

Bij lage zelfredzaamheid kan een verstandelijk gehandicapte in een tehuis met verzorgend personeel opgenomen worden. Als iemand niet zelfstandig kan eten, praten, zich wassen, aankleden of naar de WC gaan, is heel intensieve zorg nodig. Veel van deze ernstig geretardeerden leren niet lopen en zijn rolstoelafhankelijk of bedlegerig.

Gradaties.
De ernst van de verstandelijke handicap kan aangegeven worden door het vergelijken met het leeftijdsgebonden ontwikkelingsniveau van een gezond kind. Bijvoorbeeld functioneren op het niveau van een vierjarige. Voornamelijk bij globale vormen van retardatie, waarbij alle vermogens ongeveer even onderontwikkeld zijn, is deze duiding makkelijk hanteerbaar.

Er is een trend om niet meer te spreken van gradaties in verstandelijk onvermogen, maar in het niveau van ontwikkeling. Men deelt de verschillende vormen op in niveaus van ondersteuning. Van geen of lichte tot volledige ondersteuning, dit om het gevoel van eigenwaarde en de eigenheid van de persoon beter te kunnen beschermen.

Het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-IV-TR (editie 2000) maakt onderscheid tussen milde, middelmatige, zware en zeer zware retardatie):

●Milde retardatie komt bij 75% van de gevallen voor. Het gaat om mensen met een intelligentie-quotiënt (IQ) van 50 tot 70. Deze vorm werd voorheen ook wel debiliteit of debilitas genoemd.
●Middelmatige retardatie komt voor bij 18% van de personen, waarbij het gaat om mensen met een IQ van 35 tot 50 (imbeciliteit).
●Zware retardatie houdt in dat er, behalve een IQ van 20 tot 35, ook een minimaal communicatief gedrag ofwel autisme is, een zwakke motorische ontwikkeling en behoefte aan constante supervisie. Zo'n 7% van de gevallen valt in deze subcategorie.
●Zeer zware retardatie (in 1% van de gevallen) komt voor bij personen met een IQ van minder dan 20, met diepe zwakzinnigheid, behoefte aan een structurerende omgeving, voortdurend toezicht en slechts in uitzonderlijke gevallen is er (minimale) spraak. Deze vorm werd voorheen idiotie genoemd.

De begrippen debiliteit, imbeciliteit en idiotie zijn verouderd in de geneeskunde, maar worden nog vaak als scheldwoord gebruikt.

Personen met een milde vorm van retardatie worden dikwijls op een MLK-school of in een beschermde werkplaats geplaatst (sociale werkplaats).

Personen met een middelmatige vorm van retardatie worden doorgaans op een ZMLK-school of in een inrichting met dagbesteding geplaatst.

 Contact:Webmaster        Bron: Wikipedia     Last updated: 04-03-2006